Samen zijn wij het Grotius!

Openbaar voortgezet onderwijs Delft

Juniusstraat 8 | 2625 XZ Delft | tel. 015 - 8 000 000

Reisverslag 2012

Een heldenontvangst in Dandakateri

In verband met het Nepalproject van het Grotius College maakten Marianne Voogt, Nina Elliott, Margot Chevalier, Victor Savenije en Kate Happee met docent Frits de Jong een reis naar Nepal van 13 oktober tot 3 november 2012.
De lange vlucht met Qatar Airways verliep (met een lange tussenstop in Doha) voorspoedig en we werden in de namiddag van 14 oktober ontvangen op het vliegveld van Kathmandu door Nima, de coördinator van ons project.
Na een lange autorit door het drukke verkeer (wat een geweldige hoeveelheid auto’s en brommers is er er bij gekomen sinds ik de stad bezocht in 1983), terwijl het vliegveld toch vlak bij de hoofdstad Kathmandu ligt, checkten we in het hotel Annapurna in. Daarna gingen we direct met de auto naar het welkomsteten met de Duitsers.Op de grond zittend met ons Duitse vrienden hebben we toen genoten van een originele Nepalese maaltijd en traditionele dansen.
De stad Freiberg, in voormalig Oost-Duitsland, sponsort al jaren verschillende projecten in Nepal en het is dankzij de jaarlijkse uitwisseling met onze partnerschool daar, het Geschwister Scholl Gymnasium, dat mijn oud-collega Henk Rademaker het initiatief heeft genomen dat wij als Grotius College Delft ook kunnen meedoen met de Duitsers. En wel met een eigen schoolproject in Dandakateri, het naburige dorp van Gati dat door het gymnasium uit Freiberg wordt gesteund. Ons verblijf in Nepal is vooral voorbereid door Steffen Judersleben, de gemeenteambtenaar die het project in Freiberg coördineert.
Naast Steffen reizen we ook samen met fotograaf René en docente Anette en zeven leerlingen (twee jongens en vijf meisjes) van het Geschwister Scholl Gymnasium in Freiberg.


Maandag 15 oktober staan een paar excursies in Kathmandu op het programma. Eerst brengen we een leuk bezoek aan de bamboeschool (1000 leerlingen houden hier iedere schooldag een ochtendreveil op het grote plein voor de bamboelokalen), daarna bekijken we de grote Boeddhistische stupa Bodnath en brengen we een bezoek aan de Hindoeïstische Pashupati-tempel, waar we zien hoe aan de oever van de Bagmati lijkverbrandingen worden voorbereid.
De dag erop gaan we naar Borderlands. Een mooie busrit naar het noordoosten waar vlak naast de rivier Bhote Kosi een heus viersterrenresort is gebouwd waar we twee nachten logeren en kennismaken met docenten en leerlingen uit Gati en Dandakateri. Dankzij allerlei kennismakings- en behendigheidsspellen leren we elkaar een beetje kennen. Helaas kreeg Margot last van haar darmen en besloten we dat zij nog even een nachtje zou aansterken waarna ze gebracht zou worden naar Gati.
Op 18 oktober gaan we dan echt naar ons Schoolproject in Dandakateri. We lopen met z’n negenen in anderhalf uur naar boven, de berg op. Mijn rugzak wordt, heel attent, gedragen door Sjankasjeet. Hij is de man die de grond voor de basisschool in Dandakateri ter beschikking heeft gesteld vier jaar terug. We bereiken de houten en stenen boerderijtjes. Het is moeilijk voor te stellen...overal mensen die ons aan kijken en we krijgen bloemenslingers om en een tika op ons voorhoofd. Het hele dorp blijkt uitgelopen om ons te ontvangen!! Een heldenontvangst valt ons ten  deel!
Tientallen kinderen zingen ons toe en er moet natuurlijk een toespraak komen. Gelukkig wil Nima mijn woorden steeds vertalen in het Nepali en maak ik duidelijk dat het in het leven eigenlijk alleen maar draait om water, voedsel en onderwijs! Op naar de school dan. In het lokaal voor de eerste klas (met vloerbedekking !) krijgen we eten en drinken en komen horden mensen ons steeds even aangluren door de vensters zonder glas.
Nina en Marianne en Kate maken met allerlei spelletjes (handen klappen, handen op de tafel, liedjes zingen enz) de zaak goed los en binnen no time doet iedereen mee. Jong en oud, dik en dun, meisje of jongen: het is een gezellige boel en ondanks de taalbarrière heeft iedereen een aandeel in dit feest.
Ik ben erg trots op de leerlingen die ik mee heb, want overal breken ze het ijs en is het dansen en liedjes zingen en steeds doet iedereen mee. Het is voor de inwoners een dolle avond en jawel...er komt ook raksi op tafel, gedronken door de oudere mannen (waar ik natuurlijk ook bij hoor).
We worden, de meiden apart van Victor en mij, ontvoerd als het inmiddels pikkedonker is geworden en Victor en ik komen terecht in een achteraf boerderijtje waar twee kinderen uit bed worden gehaald, omdat wij erin moeten.
Vroeg op de volgende dag. Het leven begint hier letterlijk met het ochtendkrieken.De haan werd door sommigen van ons aangehoord als een alarm app op een i-phone, maar het bleek dat er een echte in onze slaapkamer liep. Nepalezen houden vaak hun kippen en hanen in een mandje in huis.
Vandaag dan de ceremonie, waar we lang met allerlei bloemenslingers en sjaaltjes om in de blakend hete zon de verschillende toespraken moeten aanhoren. Als we al dachten dat we nu alles hadden gehoord dan hadden we het mis, want nog niet iedereen had die bekende informatie al gegeven. De directrice van de school, de voorzitster van het moedercomité, de districtsambtenaar, de ambtenaar van het ministerie, de burgemeester, de vertegenwoordiger van de jongeren vereniging, de verschillende onderwijzers (we betalen er drie en drie worden betaald door de overheid): iedereen deed zijn zegje. Er werden cadeaus aangeboden door ons. We verzamelden thuis al vliegers, treinen, alle stiften enz. en Nima bracht ballen mee en een cd speler.
Halverwege de dag moest ik naar Gati voor de ceremonie daar en de vergadering met het projectteam. Mijn leerlingen bleven in Dandakateri en vermaakten zich met de talloze leerlingen en hun schoolcadeaus.
Het bezoek in Gati ging die middag op aan een langdurige vergadering waar alles eerst in het Duits (Steffen spreekt geen Engels), vervolgens in het Engels en dan weer in het Nepalees vertaald moest worden en terug. Ik en Nima nemen na afloop een gezonde Margot mee terug naar Dandakateri (een uur lopen).
In Dandakateri zijn onze leerlingen druk in de weer geweest met de kinderen en krijgen we echt traditioneel eten: dal bath (linzen met rijst). Vlees is duur en we hebben slechts heel soms (kip) gegeten (en dan nog meer bot dan vlees). Iedereen eet er goed van (alleen Nina blijft iets achter).


Na een nacht in de school geslapen te hebben (harde vloer!)  zijn we vandaag in de weer geweest met het maken van allerlei onderwijs materiaal voor Tara, de onderwijzer die ook Engels aan de leerlingen geeft. Hij heeft slechts een duffe methode Engels en wij hebben daar aanvullend lesmateriaal bij gemaakt. Uiteindelijk hielpen alle drie aanwezige docenten mee. Kate, Victor en Nina hebben een spelletjes boek gemaakt met tekeningen voorzien van een Engelse tekst.
Erg praktisch, zodra het schoolplein (de grond is nu eindelijk aangekocht) kan worden gebruikt kan dit prima een mooi begin zijn van allerlei sportactiviteiten voor de school. Op het moment dat wij kwamen lagen er veel stenen om het nieuwe toiletgebouw van te maken. Er was al wel een toiletgebouw, maar dat stond te dicht bij de school en moest dus worden verplaatst. Toen we wegvlogen uit Nepal kon Nima ons vertellen dat de nieuwe toiletten al bijna klaar waren. De bevolking van Dandakateri had dus niet stil gezeten en droeg zelf ook letterlijk een steentje bij aan het hele project.
’s Middags gingen we naar Gati, nadat we eerst afscheid namen van Tara en zijn zus Mary in hun christelijke kappelletje.

In Gati, een groter dorp, zijn veel mensen in de weer bij de school. De Duisters realiseerden in Gati niet alleen een schoolgebouw,  maar ook een mooi gebouw met beneden een kindercrèche en een keuken en boven een grote ruimte die prima gebruikt kan worden als vergaderruimte (dit zouden we in Dandakateri ook moeten helpen realiseren, vind ik).

In Gati overnachten Victor en ik bij een ouder echtpaar. Ik kon de opa al vanaf 5 uur ’s ochtends horen spelen met zijn kleinzoon aan de andere kant van ons slaapkamerhokje. Na de zegening van de burgemeester (?) van Gati die met een heel ritueel ons een goede en veilige reis wenste, gingen we terug naar Borderlands. Naar beneden lopen wel te verstaan.
Na een nacht Borderlands (en een heerlijk bed!) vertrokken we met de bus naar Samartang, het dorp van waaruit we zouden starten met onze trekking. Het werd een lange bustocht van 9.00 tot 17.00 uur. Ongelofelijk wat een krachtige busjes hebben ze in Nepal! Een Tatabus staat hoog op de wielen en trekt zich als een grote landrover met vierwielaandrijving over de bergen. Ook op plekken waar je niet van een weg kunt spreken sleept hij zich eroverheen. Wij konden met z’n allen in de bus, maar je ziet ook bussen waar op het dak nog passagiers meereizen.
In Samartang ontmoeten we een schoolhoofd en worden we gefêteerd op drinken en een hele leuke dansvoorstelling van jonge maar ook oudere leerlingen. Hier was een hele goede school, maar dit succes werd misgund door de maoïsten die zelfs een bomaanslag pleegden op de school. De jarenlange uitstroom uit dit gebied (logisch dat de dorpelingen wegtrokken!) lijkt nu gestopt en de school krabbelt op en de presentatie met ppt van het schoolhoofd later in de avond, geprojecteerd op de buitenmuur van onze herberg was indrukwekkend.
Die avond zijn we ook nog toemba gaan drinken bij Nima Lama thuis. Deze Nima die nog drie Nima’s meenam bij hem thuis (Nima wordt iemand genoemd als hij op een zondag is geboren) zette ons een plastic kannetje (dat dezelfde vorm had als de wc-kannetjes) met een gefermenteerd aftreksel van gierst voor. Niet gedistilleerd, maar alleen gefermenteerd. Dit brouwsel wordt met een metalen rietje met gleufjes opgelurkt, zodat wel het vocht maar niet de gierstkorreltjes worden opgedronken. Prima drankje. Ik vind het lekkerder dan de gedistilleerde variant die veel sterker is (raksi).
De volgende dag gaan we met z’n allen op trekking. Met Phurba Sherpa als leider. Hij nam zijn zoon en dochter ook mee samen met vijf dragers en Nima. Samen met de tien Duitsers liepen we dus met een groep van zo’n 22 mensen de bergen over.
Steeds vroeg op: om zes uur en om acht uur op pad. Lopen tot een uur of twaalf en dan weer van één tot vier uur lopen. Over smalle paden, soms over hangbruggen, maar altijd prachtige vergezichten en enorm mooie zonsondergangen en -opgangen. Het viel ons in het begin niet mee. Zoveel lopen achter elkaar. In totaal zijn we 7000 meter geklommen, 6000 meter gedaald en hebben we hemelsbreed 45 km gelopen en daadwerkelijk zo’n 65 km in 11 dagen. De dragers zongen tijdens het wandelen vaak een Nepalees lied. ’s Avonds was het in de lodge altijd gezellig, maar om half acht was het alweer bedtijd.
De leerlingen liepen met zo’n 12 kilo en ik met 8 en als het dan echt niet meer ging...zoals soms bij de Duitse leerlingen werd de rugzak even afgenomen en droeg een drager die. Eerlijkheidshalve moet ik opbiechten dat de fotograaf en de twee docenten ook nog bagage aan een drager hebben gegeven en we dus niet alles (zoals de leerlingen) zelf hebben gedragen. Top dat onze leerlingen dit zo goed voor elkaar kregen, want zeker over de pas (4700!) was het langzaam puffend lopen geblazen!
Halverwege de trekking krijgt de Duitse groep een triest bericht. De vader van een gezin uit Freiberg dat op vakantie is in Nepal, is in de omgeving van de Mount Everest van een berg gevallen tijdens een beklimming met zijn zoon. Alle leerlingen uit Freiberg kenden deze man als de vader van twee vriendinnen van hun school. Dit bericht maakte  begrijpelijk diepe indruk.
Aan het einde van de trektocht  kwamen we in betoverend mooie Tibetaanse dorpjes. Daar heeft de tijd stil gestaan. Nadat ze bezig zijn geweest met de oogst (vaak gierst, bijna allemaal voor de raksiproductie) gaan de mensen gewoon op het erf hun middagdutje doen. De houten huizen met leistenen daken hebben allemaal een trapje naar de woonkamer, beneden slapen de dieren in een aparte ruimte. De vrouwen lopen er in mooie rokken met een fraai geborduurde achterzijde en hebben een leuke muts op. De kinderen zien er vaak onverzorgd uit en de mannen lopen zoals wij tijdens de trekking iedere dag in dezelfde vieze kleren rond.
Na tien dagen in hetzelfde ritme; vroeg op, lopen, lunchen en lopen en weer eten en slapen, bereiken we Gatlang, ons laatste dorp. Vandaar met de bus na een hele lange rit naar Kathmandu terug. Onderweg wordt weer eens duidelijk hoe onbegaanbaar dit land is. Na iedere regentijd moet de weg weer worden hersteld omdat het water het asfalt of grind heeft meegenomen en puinwaaiers de doorgang onmogelijk maken. Maar na een lange tocht langs indrukwekkend lange hangbruggen en rijstvelden bereiken we dan weer de drukte van de hoofdstad.
De volgende dag nog even wat site seeing en voor mij weer een lekkere lange vergadering in vier talen over het project en ‘s avonds een leuk etentje bij de jazzclub met hele goede jazz uit...Thailand! En dan is het tijd om afscheid te nemen van iedereen en geven we Steffen als dank een fles raksi die Phurba uit Gati had meegesmokkeld.
De volgende ochtend vertrekken we vroeg naar het vliegveld en na een warm afscheid van Nima vliegen we prachtig parallel aan de himalaja’s weer op Doha aan. Na weer een lange stop in Doha vallen we tijdens de volgende vlucht naar München in slaap en dromen we van kroketten en drop.
Op zondag 4 november landen we weer veilig na drie weken op Schiphol, waar we zelfs met een heus spandoek (fam Happee!) worden onthaald.
Een hele ervaring rijker.

Frits de Jong

NB:  foto’s zien??

https://picasaweb.google.com/107656894538535892836/Nepal2012GrotiusCollegeDelft